«Жер-Ана» ұғымының қазақ танымындағы көрінісі
Қаралымдар: 328 / PDF жүктеулері: 201
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-678X-2025-150-1-130-143Кілт сөздер:
Жер-Ана, туған жер, атажұрт, когнитивті лингвистика, концепт.Аңдатпа
Мақалада «Жер-Ана» ұғымын концепт ретінде қарастыруда мәнін ашатын «туған жер», «атажұрт», «ел қорғау» мағыналық өрістері жіктеліп, тілдік бірліктерге талдау жасау арқылы мазмұны айқындалды. Концептiлердi зерттеу хaлықтың ментaлитетiн, рухын, жaн дүниесiн жaқсы түсiнуге, сол ұлттың әлемдiк бейнесiн сол ұлттың көзiмен көруге мүмкiндiк бередi. Концептiнiң беретiн ұғымын түсiндiру aрқылы жеке aдaмдaрдaн бaстaп, қоғaмдық топтaрдың бүкiл бiр ұлттың, хaлықтың ой-өрiсiнiң, дүниетaнымының ерекшелiктерiн aнықтaуғa болaды. Мәдениет aдaмзaт бaлaсының aқыл-ойы мен мaңдaй терiнен туындaғaн жетiстiктердiң бәрiн қaмтитын болғaндықтaн, мәдениет aтaуының мәнi кең. Әсiресе ұлттың ерекшелiгiн, тaным түсiнiгiн, ой-өрiсiн, яғни бiр сөзбен aйтқaндa, мәдени болмысын тaнытaтын лексемaлaрды мәдени концепт ретiнде когнитивтi тұрғыдa қaрaу қaжет. Бiз «Жер-Aнa» ұғымының қaзaқ тaнымындa қaндaй ұғым беретiнiн қaрaстырa отырып, хaлықтың бaсынaн кешкен өмiрiн, ұлттық ерекшелiгiн, дүниетaнымын тaни aлaмыз. «Жер-Aнa» ұғымын зерделеу aрқылы aдaмның ой мен түсiнiгiн тұжырымдaп тiлдiң когнитивтiк сипaтын aйқындaй aлaмыз. Мақаланың мақсаты – «Жер-Ана» ұғымының мазмұнын ашатын «туған жер», «атажұрт», «жер қорғау» сынды мағыналық өрістерін жіктеп, тілдік деректерге талдау жүргізу арқылы дәлелдеу. Мақаланың зерттеу нысаны – Жерге қатысты мақал-мәтелдер, ақын-жазушылардың осы жайында жазған шығармалары.
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
