Дж. К. Роулингтің «Хәрри Поттер» шығармасындағы окказионализмдерді аударудағы форенизация және доместикация стратегиялары


Қаралымдар: 136 / PDF жүктеулері: 37

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-678X-2025-153-4-279-298

Кілт сөздер:

аударма стратегиялары, окказионализм, форенизация, доместикация, әдеби аударма

Аңдатпа

Мақалада әдеби шығармаларды аударуда аудармашылардың окказионализмдерді, яғни авторлық жаңадан жасалған сөздерді, аудару кезінде кездесетін қиындықтары қарастырылады. Зерттеу мақсаты – Дж.К. Роулингтің Хәрри Поттер және Феникс ордені кітабының мысалында окказионализмдерді ағылшын тілінен орыс және қазақ тілдеріне аудару стратегияларын талдау. Зерттеу екі негізгі аударма стратегиясына – доместикация және форенизация – негізделеді және қай стратегияның жиі қолданылатынын анықтауды мақсат етеді. Зерттеу нәтижелері аудармашылардың форенизация стратегиясын таңдайтынын көрсетеді, өйткені ол түпнұсқа мәтіннің тілдік және мәдени ерекшелігін сақтауға мүмкіндік береді. Бұл таңдау автордың үні мен шығармашылық мақсатын сақтап қалуға көмектеседі. Зерттеу жұмысы окказионализмдерді аударудың күрделілігін түсінуге және тиімді аударма стратегияларын анықтауға айтарлықтай үлес қосады. Зерттеудің практикалық маңызы – аударма тәжірибесінде, әсіресе түпнұсқаның тұтастығын сақтау маңызды болатын көркем шығармаларды аударуда қолдану мүмкіндігінде жатыр.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-12-29

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Қусаинова A. ., Ерсултанова G. ., & Исмаилова F. . (2025). Дж. К. Роулингтің «Хәрри Поттер» шығармасындағы окказионализмдерді аударудағы форенизация және доместикация стратегиялары. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 153(4), 279–298. https://doi.org/10.32523/2616-678X-2025-153-4-279-298

Журналдың саны

Нөмір 153 № 4 (2025): Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы

Бөлім

Аударма теориясы мен практикасы

Лицензия

«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.

1. Еркін және тегін қолжетімділік

Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.

Пайдаланушылардың құқықтары:

  • материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;

  • жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;

  • мақалаларды басып шығару;

  • авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.

2. Лицензиялау

Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.

3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары

Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:

  • ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;

  • филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;

  • халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;

  • оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.

Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.