Университет оқытушыларының кәсіби күйзелісіне әсер ететін жұмыс ортасы факторлары


Қаралымдар: 264 / PDF жүктеулері: 82

Авторлар

  • А.С. Набидуллин Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0003-0331-9562
  • А.А. Задаханова Қазақ ұлттық қыздар педагогикалық университеті, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-6111-7382
  • Д.Б. Исмаилова Абай атындағы Қазақ ұлттық педагогикалық университеті, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-5350-4331

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-678X-2025-153-4-328-342

Кілт сөздер:

кәсіби күйзеліс, жұмыс ортасы, университет оқытушылары, Қазақстан, әл-ауқат, жоғары білім, педагогтар

Аңдатпа

Бұл зерттеу Қазақстандағы университет оқытушыларының кәсіби күйзелісіне (эмоционалдық сарқылуына) ықпал ететін жұмыс ортасы факторларын қарастырады. Сипаттамалық сауалнама дизайны негізінде педагогикалық жоғары оқу орындарының 113 оқытушысынан мәліметтер жиналды. Зерттеу барысында жұмыс жүктемесі, уақытты басқару, жұмыс пен жеке өмір теңгерімі және институционалдық қолдау бойынша оқытушылардың көзқарастары талданды. Нәтижелер шамадан тыс жұмыс жүктемесі мен әкімшілік міндеттердің эмоционалдық сарқылу мен кәсіби енжарлықтың негізгі себептері екенін көрсетті. Респонденттердің жартысынан астамы шамадан тыс жүктемені сезінетінін хабарлады, ал аз бөлігі төзімділік пен тиімді күресу стратегияларын танытты. Әріптестік қатынастар мен кәсіби еңбекті мойындау сияқты оң факторлар күйзелісті төмендетуге және уәждемені арттыруға ықпал ететіні анықталды. Дегенмен, әкімшіліктің оқытушылардың әл-ауқаты мен жұмыс жүктемесіне қатысты мәселелерге жауаптылығына байланысты пікірлер әртүрлі болды, бұл институционалдық тәжірибелердегі сәйкессіздіктерді көрсетеді. Зерттеу нәтижелері кәсіби күйзеліс жеке себептермен ғана емес, сонымен қатар ұйымдық құрылымдар, қолдау тетіктері мен мойындау жүйелері арқылы да анықталатынын айқындайды. Бұл қорытындылар жүктемені теңгеру, әкімшілік өзара іс-қимылды нығайту және оқытушылардың әл-ауқаты мен өнімділігін қамтамасыз ету үшін қолдаушы академиялық мәдениетті қалыптастырудың маңыздылығын айқындайды.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-12-29

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Набидуллин A. ., Задаханова A. ., & Исмаилова D. . (2025). Университет оқытушыларының кәсіби күйзелісіне әсер ететін жұмыс ортасы факторлары. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 153(4), 328–342. https://doi.org/10.32523/2616-678X-2025-153-4-328-342