Бифуркация тіл жүйесінің өзін-өзі реттеуші құбылысы ретінде

Аңдатпа

Зерттеу жұмысы синергетика құбылыстарының бірі – бифуркация ұғымына, оның мәні мен атқаратын қызметін анықтауға арналады. Мақаланың басты мақсаты – синергиялық құбылыс түзуші факторлардың бірі бифуркация мәнін ашу. Синергетиканың бифуркация құбылысының жалпы мәнін анықтау, оның лингвистикадағы көрінісін сипаттау және бифуркация ұғымының тілдік айғақтар негізінде жүзеге асатын қызметін талдау арқылы зерттеудің негізгі мақсатына қол жеткізу жоспарлануда. Жалпы білімнің қай саласында болмасын қолданылып жүрген синергетика парадигмасын тіл білімі тұрғысынан да қарастыру (лингвосинергетика) әлемдік тенденцияға айналғанымен, қазақ тіл синергиялық құбылыс түзуші ұғымдарға жекелей талдау жасалған жоқ. Сондықтан да мақала бифуркация терминінің тіл білімінде қолданылу маңызын, қазақ тіліндегі көрінісін нақты мысалдармен, тілдік айғақтармен ашып көрсететін алғашқы жұмыс болмақ. Зерттеудің теориялық қорытындысы жалпы тіл жүйесіндегі, оның ішінде қазақ тілі жүйесінің, оны құраушы тілдік бірліктердің өзгермелі сипатын анықтауда үлес қосса, практикалық мәні коммуникатор мен коммуникант арасындағы тілдік қарым-қатынасты түсінуге, реттеуге, жақсартуға, сондай-ақ олардың лингвистикалық құзыреттіліктерін арттыруға үлес қосары анық. Зерттеу нәтижесі филология факультетінің білім алушыларына дәрістер мен семинарлар, практикалық сабақтар өткізу кезінде қолдану мүмкіндігінен көрінеді.