Жанама көркем аударманың талдауы: С. Жүнісовтің «Заманай мен Аманай» романының негізінде
Қаралымдар: 0
Кілт сөздер:
әдеби аударма, жанама аударма, аударма сапасын бағалау (TQA) стилометрия, Қазақ әдебиеті, С.Жүнісов, «Заманай және Аманай»Аңдатпа
Бұл зерттеу жанама әдеби аударма контекстінде әдеби мәтіндердің аударма сапасын бағалау үшін стилометрия әдісінің қолданылуын талдайды. Белгілі қазақ жазушысы С. Жүнісовтың «Заманай мен Аманай» романы және оның орыс және ағылшын тілдеріндегі аудармалары талдау нысаны ретінде қарастырылады. Зерттеуде Python бағдарламалауын қолдана отырып, есептеу стилометриясын сапалы лингвистикалық талдаумен біріктіріп, түпнұсқа мәтінді оның тікелей орыс және жанама ағылшын тілдеріндегі аудармаларымен салыстыру үшін аралас әдіс қолданылды. Автордың жеке стилистикалық ерекшеліктерінің тұрақтылығын білдіретін идиостильдік қаттылық тұжырымдамасына назар аудара отырып, үш стратегиялық таңдалған мәтін үзінділеріндегі ырғақты үлгілерді, синтаксистік құрылымдарды және негізгі лексикалық бірліктердің жиілігін зерттейді. Нәтижелер көрсеткендей, тікелей орыс тіліндегі аударма автордың күрделі синтаксистік ырғақтары мен мәдени тұрғыдан ерекше ұғымдарын тұрақты түрде сақтаса, жанама ағылшын тіліндегі аударма синтаксистік жеңілдетуді және кейде мәдени белгіленген терминдерді алып тастауды көрсетеді, бұл баяндау бағытын өзгертеді. Зерттеу стилометрия аудармалық ерекшеліктерді анықтау және автордың қатаң өзіндік стилінің аударма тізбектерінде сақталу немесе әлсіреу дәрежесін бағалау үшін статистикалық тұрғыдан жарамды негіз болып табылатынын, және құнды құрал ұсынатынын қорытындылайды.
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
