Мифтік символдардың көркем мәтіннің танымдық қабатын қалыптастырудағы рөлі


Қаралымдар: 315 / PDF жүктеулері: 501

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-678X-2024-147-2-228-237

Кілт сөздер:

мифтік символ, семиотика, танымдық қабат, көркем мәтін теориясы, символика, мифтік сана

Аңдатпа

Мақалада көркем мәтінде қолданыс табатын символдардың мифтік белгілеріне зер салынып, олардың көркем мәтіннің танымдық қабатын қалыптастырудағы рөлі қарастырылады. Көркем мәтін формалық
және мазмұндық бөліктерден тұратыны белгілі. Мазмұндық бөлік белгілі бір танымдық қабаттарды қалыптастырады. Оқырман көркем мәтінді оқу барысында ақпараттарға қанығып қана қоймайды, қандай да бір танымдық үдеріске жалғанады. Сондықтан көркем мәтінді семиотикалық жүйе деп түсіну мәтін астарындағы танымдық ақапараттарға қол жеткізуге мүмкіндік береді. Мұндай танымдық қабатты қалыптастыруда семиотикалық белгілердің, соның
ішінде символдық бейнелеулердің алатын орны ерекше. Сондықтан зерттеу
жұмысында көркем мәтін құрамында кездесетін мифтік санамен астасып, автор
танымымен жалғасқан мифологиялық символдау құбылыстарына зер салынады.
Нақтылы көркем әдебиет мәтіндерінен мысалдар келтіріп, зерттеу мақсатына
орай сәйкестендірілді.
Зерттеудің мақсаты – көркем мәтіннің танымдық қабатын қалыптастырудағы
мифтік символдардың рөлін саралау. Ғасырлар бойы қалыптасқан халықтық
мифтік ойлау мен мифтік сана деңгейі ұлт қаламгерлерінің көркем ойлау, сөйлеу жүйесіне еніп, көркем мәтіндерден көрініс беріп отырады. Сол себепті көркем мәтін астарындағы, танымдық қабатындағы мифтік символдардың семиотикалық жүйені құруға әсеріне назар салу – мәтінді толық түсінуге, оқырман қабылдауына қалай әсер ететіне талдау жасауға мүмкіндік береді. Зерттеу
барысында теориялық жинақтау, саралау, салыстыру әдістерімен семиотикалық,
символдық, концептілік, семантикалық талдау әдістері қолданылады. Көркем
мәтін құрамындағы мифологиялық кодтарды шешу үшін семиотикалық
талдау әдісі көп нәтиже береді. Зерттеу нәтижесінде көркем мәтіннің танымдық
қабатын қалыптастырудағы мифтік символдардың маңызы айқындалып, мифтік
символиканың көркем мәтіннің мазмұндық бөлігіне әсері айқындалады.

Жүктеулер

Жарияланды

2024-06-29

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Сұлтан, Е. ., & Айтуғанова, С. . (2024). Мифтік символдардың көркем мәтіннің танымдық қабатын қалыптастырудағы рөлі. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 147(2), 228–237. https://doi.org/10.32523/2616-678X-2024-147-2-228-237

Журналдың саны

Нөмір 147 № 2 (2024)

Бөлім

Статьи

Лицензия

«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.

1. Еркін және тегін қолжетімділік

Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.

Пайдаланушылардың құқықтары:

  • материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;

  • жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;

  • мақалаларды басып шығару;

  • авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.

2. Лицензиялау

Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.

3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары

Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:

  • ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;

  • филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;

  • халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;

  • оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.

Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.