Абай «Қара сөздеріндегі» синонимдердің қолданысы


Қаралымдар: 474 / PDF жүктеулері: 838

Авторлар

  • Ж.А. Жақыпов Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті
  • Г.Т. Шаймерден Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университеті

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-138-1-19-31

Кілт сөздер:

Абайдың «Қара сөздері», синонимдер, концепт, Абайдың тілі

Аңдатпа

Мақалада Абай «Қара сөздеріндегі» синоним сөздердің қолданысы
қарастырылды. Мақалада анализ, синтез, сипаттау, мәнмәтіндік, семантикалық
талдау әдістері қолданылды. Абайдың қарасөздерінде көп кездесетін көркемдік, тілге
шеберлік қасиеттің бірі көптеген синоним сөздерді өте шебер пайдалана білуі. Олар
Абай тілінің көркемдік нәрін арттырып, стильдік бояуын айқындай түседі. Абайдың
тіліндегі синонимдердің стильдік қолданысы: шығарманың экспрессивті-эмоционалды
бояуын аша түсу үшін, белгілі бір ұғымды кеңейтіп, жан-жақты толықтырып айту
үшін; бейнелеуіш тәсіл ретінде градация тудыру үшін қолданылғандығы талқыланады.
Мақаланың алғашқы бөлігінде Абай прозасын зерттеген ғалымдардың еңбегі
басшылыққа алынады. Негізгі зерттеу бөлімінде Абайдың бірінші қарасөзінен бастап,
қырық бесініші қарасөзіне дейін кездесетін синоним сөздер жинақталған. Олардың
біршамасына семантикалық талдау жұмысы жүргізіліп, синонимдік қатар ретіндегі
сипаты айқындалады. Сонымен қатар, «Қара сөздерінде» ұшырасқан синонимдердің
басым бөлігін біріктіретін «адам» концептісі бірнеше мағыналық бөліктерге
топтастырылып қарастырылады.

Жүктеулер

Жарияланды

2022-03-30

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Жақыпов, Ж. ., & Шаймерден, Г. . (2022). Абай «Қара сөздеріндегі» синонимдердің қолданысы. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 138(1), 19–31. https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-138-1-19-31

Журналдың саны

Нөмір 138 № 1 (2022)

Бөлім

Статьи

Лицензия

«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.

1. Еркін және тегін қолжетімділік

Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.

Пайдаланушылардың құқықтары:

  • материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;

  • жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;

  • мақалаларды басып шығару;

  • авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.

2. Лицензиялау

Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.

3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары

Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:

  • ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;

  • филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;

  • халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;

  • оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.

Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.