САКРАЛДЫ КЕҢІСТІКТЕГІ ТАУ: МИФОПОЭТИКАЛЫҚ ТАЛДАУ
Қаралымдар: 0
Кілт сөздер:
Алтай, сакралды кеңістік, жер кіндігі, тау, қасиетті қақпаАңдатпа
Мақалада мифтік танымдағы таудың сакралды қызметі қарастырылды. Таудың мифологиядағы негізгі қызметі «жердің кіндігін» белгілеп, жерасты, жерүсті және аспан әлемінің өзіндік пішінін қалыптастырды. Таудың үш әлемдегі үйлесімділік заңын вертикалды сақтаушы ретіндегі рөлі тек қасиетті ұғымымен ғана түсіндірілмей, космогониялық мифологияда жер кіндігін белгілейтін өмір ағашы сияқты әмбебап элемент ретінде талдау нысанына алынды. Таудың көркем санадағы «жердің кіндігі», үш әлемді байланыстырушы кеңістік сынды рөлі талданды. Қытай, үнді, тибет, кавказ халықтарының мифтік баяндары мен фольклор туындыларындағы бейнесі салыстырылып, ортақ қызметі көрсетілді.
Тақырыпты зерттеу барысында түркі-монғол, алтай халықтарының фольклорындағы тау культі қарастырылды. Ульгень, Эрлик, Уч Курбустан, Бурхан сияқты сакралды сипаттағы бейнелер арқылы Алтай тауының космогониялық мифтердегі мәні ашылды. Алтай – бірнеше ежелгі өркениеттің бастауы әрі әртүрлі дүниетаным қатар қалыптасқан ілкі төр. Бұл сакралды кеңістік көне сенімнен бастап, кейіннен қалыптасып орныққан діни көзқарастардың тоғысқан орны. Сондықтан Алтайдағы Мұзтау, Уч-Сюре, Шамбаланың қақпасы сынды киелі орындардың буддалық және шамандық дүниетанымдағы орны мен байланысы да қарастырылды. Сондай-ақ Бурхан-Халдун, Қазығұрт, Арарат, Синай, Парнас сынды киелі таулар салыстырмалы-типологиялық тұрғыда талданды.
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
