- А. Теннисонның «In Memoriam A.H.H.» және М. Әуезовтің «Абай жолы» шығармаларындағы аза тұту әдебі: лингвомәдени салыстырмалы талдау


Қаралымдар: 0

Авторлар

Кілт сөздер:

аза тұту дискурсы, Виктория дәуірі әдебиеті, қазақ мәдениеті, Теннисон, Әуезов, салыстырмалы талдау, жерлеу рәсімдері

Аңдатпа

Бұл салыстырмалы зерттеу Альфред Теннисонның ‘In Memoriam A.H.H.’ поэмасы мен Мұхтар Әуезовтің ‘Абай жолы’ эпопеясындағы аза тұту әдебін талдай отырып, әртүрлі мәдениеттердің қайғы мен қазаға көзқарасын жаңаша қырынан ашады. Зерттеудің құндылығы бұл шығармалардың өз мәдениеттері үшін тарихи тұрғыдан шешуші кезеңдерде –  Англиядағы Виктория дәуірінде және қазақтың дәстүрлі қоғамы түбегейлі өзгерістерге ұшыраған кезеңде – жазылғандығымен айқындалады. Зерттеу нәтижесінде аза тұтуға қатысты негізгі айырмашылықтар анықталды: ағылшын әдеби дәстүрінде қайғы жеке адамның философиялық ой-толғамы мен ішкі рухани күйзелісі арқылы бейнеленсе, қазақ мәдениетінде аза тұту ұжымдық салт-дәстүрлер мен қоғамдық рәсімдер арқылы көрініс табады. Мұндай салыстыру бүгінгі жаһандану жағдайында ерекше өзекті, себебі қайғыны білдірудің мәдени айырмашылықтарын түсіну мәдениетаралық қарым-қатынас үшін аса маңызды. Зерттеудің практикалық маңызы оның қолданбалы мүмкіндіктерімен айқындалады: аза тұту жағдайларындағы мәдениетаралық қарым-қатынасқа арналған ұсынымдар әзірлеу, қайғыны бастан өткеріп жүрген адамдарға психологиялық қолдау көрсетуге бағытталған мәдени тұрғыдан негізделген тәсілдер құру, сондай-ақ мәдениетаралық коммуникация саласындағы білім беру бағдарламаларын байыту. Анықталған тілдік және мәдени үлгілер қоғамдардың қазаға ұшыраған жандарға қолдау көрсету тетіктерін қалай қалыптастыратынын тереңірек түсінуге мүмкіндік береді, бұл өзара тәуелділігі артып отырған қазіргі әлемде ерекше маңызға ие.

Жарияланды

2026-03-31

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Абдыгалиева N. ., Жақыпова M. ., & Орынтаева N. . (2026). - А. Теннисонның «In Memoriam A.H.H.» және М. Әуезовтің «Абай жолы» шығармаларындағы аза тұту әдебі: лингвомәдени салыстырмалы талдау. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 154(1). Retrieved from https://bulphil.enu.kz/index.php/main/article/view/1217