Ғылымдағы интеграциялық процестер: экспрессивті сөздердің пайда болуындағы синергетика теориясының рөлі
Қаралымдар: 112 / PDF жүктеулері: 70
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-678X-2025-153-4-104-116Кілт сөздер:
эмоция, экспрессив сөздер, интеграция, синергетика, хаос, флуктуация, метафораАңдатпа
Бұл мақалада тіл білімінің өзекті мәселелерін шешудің теориялық негізі ретінде қарастырылатын ғылымдағы интеграция құбылысына шолу жасалды. Осы күнге дейінгі жарық көрген ғалымдардың еңбектеріне сілтеме жасай отырып, авторлар интеграция ұғымы дегеніміз не, оның эмоционалды-экспрессивті лексиканы қалыптастырудағы рөлі қандай, синергетика теориясының нәтижесінде эмоционалды-экспрессивті мағына тудыратын қандай модельдер пайда болды деген сұрақтарға жауап іздеуге тырысады. Авторлар эмоционалды-экспрессивті сөздердің жасалуын бірнеше ғылымдардың, атап айтқанда, фонетика мен семантиканың, морфология мен эмоцияның, образдылық пен бағаның интеграциялануы нәтижесінде пайда болатындығын дәлелдеуге тырысады. Сонымен бірге синергетика ұғымдарына (бифуркация, флуктуация, аттрактор, хаос) анықтама бере отырып, хаосты экспрессивті мағыналар мен экспрессивті құрылымдар жасайтын, өзін-өзі ұйымдастыратын жүйе ретінде қарастыруды ұсынады. Қазіргі қазақ тіліндегі эмоционалды-экспрессивті бірліктер бір кездері хаос болғандығын, уақыт өте келе хаостан аттракторға айналғандығын, нәтижесінде тілімізде эмоционалды-экспрессивті модельдер қалыптасқандығын қазақ тілінен нақты мысалдар келтіре отырып дәлелдеуге тырысады. Мақала лингвистика, әдебиет, психология, философия, когнитология және т.б. ғылым салаларына қызығушылық танытып жүрген магистрант, докторанттарға, сондай-ақ, осы ғылым салаларында зерттеу жүргізіп жүрген ғалымдарға арналады.
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
