Аудиодекрипцияны жасау принциптері
Қаралымдар: 364 / PDF жүктеулері: 232
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-678X-2024-149-4-210-216Кілт сөздер:
көру қабілетінің бұзылуы, аудиодескрипция, аударма, интерпретация, ұсыныстар, принциптерАңдатпа
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының 2014 жылғы "Көру қабілетінің бұзылуы және соқырлық" есебіне сәйкес, қазіргі уақытта әлемде шамамен 285 миллион адам көру қабілетінің бұзылуынан зардап шегеді, оның 39 миллионы соқырлықтан, 246 миллионы көру қабілетінің төмендеуінен. Көру қабілеті нашар адамдардың шамамен 90% - ы табысы төмен елдерде тұрады. Зағип адамдардың 82% - ы 50 жастан асқан жас тобында. Сонымен қатар, көру қабілетінің бұзылуының барлық жағдайларының 80% алдын алуға немесе емдеуге болады. Нақты статистика жоқ, өйткені халық санағы мүгедектік пен дәрежені көрсетпейді. Бүкілресейлік зағиптар қоғамында 270 мың адам бар. жалпы, бұл мәселемен айналысатындардың бағалауы бойынша, елде миллионға жуық зағип адамдар бар. Олардың көпшілігі, статистикаға сәйкес, қабілетті адамдар. Бұл тақырыптың өзектілігі халықтың аудиодескрипцияның бар екендігі туралы хабардар болмауына, сапалы аудиодескрипцияны құрудағы сауатсыздықты жоюға бағытталған жұмыстардың жеткіліксіз санына байланысты. Сонымен қатар, олардың пайда болу себептерін түсіндіруге және алдын алуға мүмкіндік беретін негізгі қиындықтардың бірыңғай логикалық және оңтайлы жіктелуін құруға арналған зерттеулер жетіспейді. Бұл мақалада аудиодескриптор жасау кезінде кездесетін негізгі қиындықтар қарастырылады және оларды жеңудің мүмкін жолдары талданады. Жоғарыда келтірілген статистика аудио скрипцияны құру қажеттілігі қазіргі уақытта өте өзекті тақырып екенін көрсетеді.
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
Funding data
-
Ministry of Education and Science of the Republic of Kazakhstan
Grant numbers Grant No. AP19679666 “Audio description as a socially-oriented type of translation activity: training of translators of audio description”
