Мәдени бағдардағы стратегиялар және көркем аударманың аутенттігі (С. Жиенбаев аударған А. Пушкиннің «Алтын әтеш туралы ертегісі» негізінде)
Қаралымдар: 243 / PDF жүктеулері: 190
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-139-2-138-150Кілт сөздер:
көркем аударма, доместикация, форенизация, жатсыну, мәдени «тор», аутенттікАңдатпа
Мақала мәдени тор, доместикация, форенизациян, жатсыну сынды аударма стратегияларын талдауға арналған. Көркем аударманың түпнұсқалығымен байланыс орнату оларды қолдану мысалдарын суреттеуді, ертегінің сюжеті мен қақтығысының байланысына әсерін талдауды, күлкілі поэтиканың екі жақты табиғатын беруді қажет етті. Мәдени торды қолдану халық ертегісінің формулалық поэтикасы тұрғысынан карастырылған. Доместикацияның басым болуы негізделген. Доместикация аудармасы автордан ескертулер мен толықтырулар жүйесі ретінде нақтыланды. Доместикация объектілеріне қазақ мифопоэтикасының бейнелері мен сарындары, сондай-ақ қазақ риторикалық дәстүрінің тәсілдері жатады. Доместикация тәсілдері ретінде қазақ тілінің фразеологиялық қоры,дыбыстық символикасы және ирониялық парафраздары талданды. Жатсыну ұлттық концептосфераның авторлық концептосфераға әсер етуіне байланысты, доместикацияның кеңейтілген түрі ретінде қарастырылады. Жатсыну жерлеу және еске алу поэзиясын қолдану аспектісінде көрсетілген. Доместикацияның үстемділігі түпнұсқаның аударманы қабылдаушының қабылдауына бейімделуімен түсіндіріледі және Жиенбаевтың қазақ фольклоры тәсілдеріне, оның символизміне, қазақ тілінің бейнелі құрылысына деген сенімін көрсетеді. Көркем аударманың түпнұсқалығы синтагматикалық сюжет пен парадигматикалық сюжет контекстінде талданады. Түпнұсқаның қосарланған күлкі поэтикасын жеткізудегі күлкілі модальділіктің рөлі көрсетілген. Фольклорлық дәстүрді қолдану - аударманың түпнұсқалығының факторы ретінде - батырлық эстетиканың мысалдарына, әңгімелеу әдістерінде көрсетілген. Аталмыш тақырыптың өзектілігі қазақ мәдениетінде әдеби ертегіні зерттеумен негізделеді.
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
