Қазақ тілінің паремиологиялық қорындағы «жалғыздық» концептісінің когнитивтік моделі
Қаралымдар: 338 / PDF жүктеулері: 249
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-678X-2023-144-3-136-147Кілт сөздер:
паремиологиялық қор, концепт, концептілік өріс, когнитивтік модель, ғаламның тілдік бейнесі, ұлттық дүниетаным, ұлттық болмысАңдатпа
Ғылыми мақалада қазақ тілінің паремиологиялық қорындағы «жалғыздық» концептілік өрісі туралы жан-жақты ақпарат беріліп, оның когнитивтік моделі нақты мысалдармен талданады. Авторлар адам және ақиқат шындыққа қатысты ақпараттар легін жинақтаушы «Жалғыздық» концептісіне паремиялар арқылы талдау жасайды. Концептілер жүйесі ұлт мәдениетін зерттеуге жол ашатын элемент ретінде қарастырылады. Қазақ халқының паремиологиялық қордағы ғаламның тілдік бейнесін «жалғыздық» концептісі арқылы тану жолдары талданды. Ғылыми мақаланың мақсаты – «жалғыздық» концептісінің паремияларда қолданылуын зерттеу және іріктелген ұғым-түсініктердің концептуалдық мазмұнын когнитивтік аспектіде анықтау. Осы мақсатқа жету үшін концепт, концептілік өріс, ғаламның тілдік бейнесі ұғымдарына беріліп жүрген ғылыми анықтамаларға тоқталып, солардың негізінде концептіге авторлар тарапынан өзіндік жеке анықтама берілді. «Жалғыздық» концептісінің паремиялардағы көрінісі нақты тілдік деректер арқылы айқындалды. «Жалғыздық» концептісінің танымдық және лингвомәдени сипатын анықтайтын когнитивтік модельдеріне талдау жасалды. «Жалғыздық» концептісін анықтайтын тілдік деректер концептуалдық-семантикалық, лингвомәдениеттанымдық талдау әдістері арқылы зерттелді. Қазақ тіліндегі концептілер әлемін жан-жақты терең білудің практикалық маңызы зор. Соның ішінде «жалғыздық» концептісі мен одан туындаған мақал-мәтелдердің табиғатын зерттеудің нәтижесі қазақ тілі лексикологиясы, когнитивтік тіл білімі, лингвомәдениеттану т.б. салаларын оқытуға қажетті құнды материал болып саналады.
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
