Жоғары оқу орындары «Қазақстан балалар әдебиеті» курсындағы көне түркілік мифология мәтіндері
Қаралымдар: 396 / PDF жүктеулері: 804
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-678X-2023-143-2-132-144Кілт сөздер:
ежелгі түркі мифологиясы, космогониялық миф, антропологиялық миф, эсхатологиялық миф, этиологиялық миф, мәдени қаһарман, әлемдік су тасқыны, Вавилон мұнарасыАңдатпа
Мақала ежелгі түркі мифтерін әлем халықтарының ұқсас мифтерімен салыстырмалы
талдауға арналған. Космогониялық, антропологиялық, эсхатологиялық, этиологиялық мифтер,
сондай-ақ басқа халықтарда параллель болатын мифтер-мәдени қаһарман туралы, су тасқыны
туралы, тілдердің араласуы туралы мифтер егжей-тегжейлі қарастырылады. Мифологиялық
мәтіндер ретінде О.Жанайдаровтың «Ежелгі Қазақстан мифтері» кітабы қолданылады. Әлем мен
адамның жаратылуы туралы түркі мифтерін, әлемнің соңы туралы әлемнің басқа халықтарының
ұқсас мифтерімен олардың типологиялық ұқсастығы туралы қорытынды жасауға және бір
дереккөздің болуын болжауға болады. Мифологияда Прометейге ұқсас мәдени қаһарманның
(Надулуше) болуы ежелгі түркі мифологиясында батырлар пантеонының жеткілікті дамыған
жүйесі болғанын растайды. Бүкіләлемдік су тасқыны, тілдердің араласуы туралы мифтер, кейбір
бөлшектерді қоспағанда, қазақтардың халық жадында бар, библиялық нұсқалармен бірдей. Түркі
тайпасының шығу тегі туралы белгілі миф ежелгі түркі мифологиясының архаикалық қабатына
жатады және барлық түркі тілдес халықтарға тән. Мақалада ежелгі түркі мифологиясы-бұл біздің
халқымыздың ғана емес, бүкіл әлемдік қазынаның бірегей мәдени мұрасы, әлем халықтарының
мифологиялық отбасындағы тең құқылы мұра деген пікір айтылады.
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
