Елдес Омарұлының емле туралы көзқарастары


Қаралымдар: 361 / PDF жүктеулері: 804

Авторлар

  • Е. Маралбек Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-140-3-41-56

Кілт сөздер:

Елдес Омарұлы; қазақ емлесі; орфография; жазу принциптері; қазақ жазуының тарихы.

Аңдатпа

Мақалада ХХ ғасыр басындағы көрнекті алаш қайраткері, ғалым, талантты лингвист, қазақ тіл білімінің негізін қалаушылардың бірі Елдес Омарұлының қазақ жазуы тақырыбындағы еңбектері талданады. Ғалымның ХХ ғасырдың 20-30 жылдар аралығында қазақ емлесінің күрделі мәселелеріне арналған мақалалары толық жинақталып, онда көтерілген жазу принциптері, ауызша тіл мен жазудың арақатынасы, әріптердің емлесі, түбір мен қосымшалардың емлесі, бірге және бөлек жазылатын сөздердің емлесі, интонация мен екпіннің жазумен байланысы, ономастикалық атаулардың жазылуы, терминдердің жазылуы сияқты қазақ жазуындағы ең өзекті тақырыптар туралы тұжырымдары толық талданады. Сондай-ақ ұстазы Ахмет Байтұрсынұлымен емле тақырыбы аясындағы ғылыми сабақтастығы мен өзіндік тың ізденістері салыстырыла талданып, қазақ емлесінің дамуына қосқан үлесі, бүгінге дейін қолданылып келе жатқан, бірақ ғылыми көпшілік біле бермейтін, оның есімімен байланысты емле ережелері туралы нақты дәлелдер келтіріледі. Бұл талдаулардың нәтижесінде бүгінгі таңдағы әліпби реформасы қарсаңында туындаған қазақ емлесінің түйткілді мәселелеріне ғалым еңбектерінен ғылыми дәйектемелер ұсынылады.

Автор өмірбаяны

Е. Маралбек, Ахмет Байтұрсынұлы атындағы Тіл білімі институты

- философия докторы (PhD)

Жүктеулер

Жарияланды

2022-12-17

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Маралбек, Е. (2022). Елдес Омарұлының емле туралы көзқарастары. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 140(3), 41–56. https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-140-3-41-56

Журналдың саны

Нөмір 140 № 3 (2022)

Бөлім

Лингвистика

Лицензия

«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.

1. Еркін және тегін қолжетімділік

Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.

Пайдаланушылардың құқықтары:

  • материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;

  • жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;

  • мақалаларды басып шығару;

  • авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.

2. Лицензиялау

Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.

3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары

Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:

  • ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;

  • филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;

  • халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;

  • оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.

Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.