Аударманың жалған (өтірік) достары тілдік ассиметрия диалексема түрінде табылу себептері


Қаралымдар: 258 / PDF жүктеулері: 328

Авторлар

  • Ж.М. Қалибаева Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
  • Ж.А. Жапарова Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-138-1-164-172

Кілт сөздер:

аударма қателері, тілдік асимметрия, ұқсастық, айқын сәйкестілік, типология

Аңдатпа

Мақалада тілдік асимметрия құбылысы қарастырылады, ол аударма
тілінің бірліктері мен фонетикалық ұқсастығына байланысты, тілдік бірліктерінің қате
аудармасын меңзейді. Мақала авторлары ғалымдар жасаған бірнеше типологияны талдауда
ұқсастық пен ұқсастық мәселесіне назар аударады. Ғалымдар ұсынған мына
классификацияға жүгінеді: ресми кедергілер – жалпысөздік мағынасы жоқ сөздер;
тіларалық паронимдер – формасы мен мағынасы бойынша ерекшеленетін, бірақ жиі
анықталатын сөздер; тіларалық синонимдер және функционалды кедергілер. Мазмұн
жоспары тұрғысынан тіларалық синонимдердің келесі ерекшеліктерін ажыратуға болады:
бір мәндердегі сәйкестік және басқа тілдегі сәйкессіздік; бір тілдегі жалпы мағына,
екіншісіндегі түрлік өзгешеліктер; шындықты берумен байланысты айырмашылықтар;
стилистикалық сипаттамалардың айырмашылықтары; лексикалық үйлесімділіктегі
өзгешеліктер. Өзге тілде берілу тұрғысынан кейбір синонимдерде теңсіздік, ал
басқаларында ұғымдар көлемінің эквиваленттілігі байқалады. Соңғы топ - әртүрлі
мағыналары бар, бірақ бір семантикалық өріске жататын сөздер. Бұл функционалды
кедергілер келесі логикалық-семантикалық байланыстарды нақты көрсетеді: себеп-салдар,
мөлшері, функционалдық ортақтығы, жасалу үдерісінің белгісі және т. б.

Жүктеулер

Жарияланды

2022-03-30

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Қалибаева Z., & Жапарова Z. . (2022). Аударманың жалған (өтірік) достары тілдік ассиметрия диалексема түрінде табылу себептері. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 138(1), 164–172. https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-138-1-164-172

Журналдың саны

Нөмір 138 № 1 (2022)

Бөлім

Статьи

Лицензия

«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.

1. Еркін және тегін қолжетімділік

Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.

Пайдаланушылардың құқықтары:

  • материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;

  • жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;

  • мақалаларды басып шығару;

  • авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.

2. Лицензиялау

Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.

3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары

Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:

  • ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;

  • филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;

  • халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;

  • оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.

Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.