Латын графикасына негізделген қазақ жазуы: орфография және орфоэпия
Қаралымдар: 93 / PDF жүктеулері: 475
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-138-1-40-47Кілт сөздер:
әліпби, әріп, жазу, емле, фонетика, графика, орфография, орфоэпияАңдатпа
Мақалада латын графикасына негізделген қазақ жазуының мәселелері
қарастырылады. Қазақ жазуын латын әліпбиіне көшіруге байланысты жұмыстар
үкімет тарапынан, тілші-мамандар тарапынан жүргізіліп, ғалымдардың көп жылдық
зерттеулерінің нәтижесінде әліпбидің жетілдірілген нұсқасы ұсынылған болатын. Осы
орайда мақалада латын графикалы қазақ әліпбиінің қазіргі таңдағы қажеттілігі, сондайақ латын графикасына негізделген 31 әріптен тұратын жетілдірілген әліпби
нұсқасының ерекшеліктері мен оның жазудағы көрінісі сөз болады. Әсіресе қазіргі
әліпбидегі диакритикалық таңбалардың, яғни умлаут, бревис, макрон, седиль, тильда
таңбаларының қолданылуы сипатталып беріледі. Әрбір диакритикалық белгілердің
таңбалануындағы көрінісі сипатталып, маңыздылығы айқындалады. Сондай-ақ
мақалада емле ережелері, орфография мен орфоэпия мәселелері, шеттілдік терминдердің
орфограммасы жан-жақты баяндалады. Сонымен қатар қазақ тіл біліміндегі күрделі
дыбыстардың қатарына жататын и мен у-дың таңбалануына қатысты ерекшеліктері
мен ережедегі берілу жолдары жан-жақты ашылып көрсетіледі.