ТЕРМИНДІК ЭЛЕМЕНТТЕРДІҢ ЖҰМСАЛЫМДЫҚ-СЕМАНТИКАЛЫҚ ӘЛЕУЕТІ


Қаралымдар: 0

Авторлар

Кілт сөздер:

терминология, терминэлемент, ғылыми терминология, терминжасам, семантика, терминологиялық жүйе, ғылыми тіл

Аңдатпа

Мақала ғылыми терминологияны қалыптастырудағы терминэлементтердің жұмсалымды-семантикалық әлеуетін зерттеуге арналған. Қазіргі тіл білімінде терминология ғылыми коммуникацияның дәлдігі мен жүйелілігін қамтамасыз ететін тілдің ерекше ішжүйесі ретінде қарастырылады. Осыған байланысты белгілі бір семантикалық және сөзжасамдық қызметті жүзеге асыратын терминдердің құрылымдық компоненттері ретінде әрекет ететін терминэлементтер ерекше маңызға ие. Зерттеудің мақсаты – терминэлементтердің жұмсалымды-семантикалық ерекшеліктерін және олардың ғылыми терминологияны қалыптастыру мен жүйелі ұйымдастырудағы рөлін анықтау. Жұмыста терминологиялық элементтерді зерттеудің негізгі теориялық тәсілдері қарастырылады, олардың семантикалық сипаттамалары мен терминологиялық бірліктер құрылымындағы қызметтері талданады. Терминжасам үдерісіндегі терминэлементтердің рөліне және олардың ғылыми терминдердің жүйелілігі мен семантикалық айқындылығын қамтамасыз ету қабілетіне ерекше назар аударылады. Зерттеудің әдіснамалық негізін сипаттамалық, семантикалық және құрылымдық-терминжасамдық талдау әдістері құрайды. Зерттеу нәтижесінде терминэлементтердің маңызды жұмсалымды-семантикалық әлеуеті бар екендігі және ғылыми терминологияны қалыптастыру мен реттеуде маңызды рөл атқаратындығы анықталды. Олар терминологиялық лексиканың жүйелі ұйымдастырылуына ықпал етіп, ғылыми ұғымдардың дәлдігін қамтамасыз етеді. Зерттеу нәтижелері терминология және терминологиялық семантика саласындағы теориялық зерттеулерге әсер етеді, өйткені олар ғылыми терминологияның қалыптасуы мен жүйелі ұйымдастырылуындағы терминэлементтердің рөлін нақтылауға мүмкіндік береді. Ұсынылған тұжырымдар терминологиялық жүйелердің құрылымын және терминжасам тетіктерін тереңірек түсінуге ықпал етеді. Сондай-ақ зерттеу нәтижелері терминология, лексикология және ғылыми тіл теориясы бойынша әрі қарайғы зерттеулерде, тіл білімі бойынша терминологиялық сөздіктер мен оқу курстарын әзірлеуде пайдаланылуы мүмкін.

Жарияланды

2026-09-29

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Айдарбек, Қ. ., Иманбердиева, А. ., & Аккузова, А. . (2026). ТЕРМИНДІК ЭЛЕМЕНТТЕРДІҢ ЖҰМСАЛЫМДЫҚ-СЕМАНТИКАЛЫҚ ӘЛЕУЕТІ. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 156(3). Retrieved from https://bulphil.enu.kz/index.php/main/article/view/1351

Журналдың саны

Нөмір 156 № 3 (2026): Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы

Бөлім

Лингвистика

Лицензия

Авторлық құқық (c) 2026 Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы

Creative Commons лицензиясы

Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.

«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.

1. Еркін және тегін қолжетімділік

Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.

Пайдаланушылардың құқықтары:

  • материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;

  • жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;

  • мақалаларды басып шығару;

  • авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.

2. Лицензиялау

Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.

3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары

Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:

  • ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;

  • филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;

  • халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;

  • оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.

Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.