ӘЙЕЛ БЕЙНЕСІН ЖАСАУДАҒЫ АВТОРДЫҢ ГЕНДЕРЛІК ТҰРҒЫСЫ ЖӘНЕ НАРРАТИВТІЛІК
Қаралымдар: 0
Кілт сөздер:
гендерлік рецепция, әйел бейнесі, автор гендері, оқырман қабылдауы, қазақ әдебиетіАңдатпа
Мақалада ер және әйел авторлардың әйел кейіпкерлерін көркем бейнелеу ерекшеліктері мен баяндау стратегиялары салыстырмалы тұрғыдан талданады. Зерттеу материалы ретінде Ғ. Мүсіреповтің «Аналар анасы» әңгімесі, Ш. Айтматовтың «Жәмила» повесі, В. Вулфтың «Даллоуэй ханым» романы және Т. Моррисонның «Сүйікті» романы алынды. Зерттеудің мақсаты – таңдалған ер және әйел авторлардың шығармаларындағы әйел кейіпкерлерінің субъектілігін, ішкі әлемін, әлеуметтік рөлін және символдық қызметін ашуда қолданылатын көркемдік тәсілдерді анықтау. Зерттеу барысында салыстырмалы-типологиялық әдіс, мәтінді егжей-тегжейлі талдау, сондай-ақ гендерлік және нарратологиялық талдау элементтері қолданылды. Талдау ана бейнесі, өзін-өзі құрбан ету, еркіндік, қарсылық, тарихи жад, әлеуметтік шектеулер, ішкі дауыс және субъектілік белсенділік сияқты ортақ категориялар негізінде жүргізілді. Зерттеу нәтижелері ер авторлардың шығармаларында әйел кейіпкерлерінің әлеуметтік, моральдық және әрекеттік қырлары айқынырақ көрінетінін, ал әйел авторлардың шығармаларында ішкі сана, жад және психологиялық тәжірибе баяндау құрылымымен тереңірек сабақтасатынын көрсетті. Алайда бұл айырмашылықтар тек автордың жынысына байланысты қарастырылмаған. Шығармалар жанрлық ерекшеліктермен, тарихи контекспен, мәдени ортамен және жазушының жеке поэтикасымен өзара байланыста талданады. Мәтінді қабылдау мақалада нақты оқырмандардың эмпирикалық реакциясы ретінде емес, көркем мәтіннің интерпретациялық әлеуеті ретінде түсіндіріледі. Зерттеудің ғылыми жаңалығы автордың жынысын дербес себептік фактор ретінде емес, салыстырмалы әдеби талдаудың өзара байланысты өлшемдерінің бірі ретінде қарастырумен айқындалады.
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
