Байырғы сын есімдердің тарихи даму жолдары


Қаралымдар: 218 / PDF жүктеулері: 338

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-678X-2025-153-4-37-49

Кілт сөздер:

орта ғасыр, танымдық, этимология, колоративті лексика, Түркі әлемі

Аңдатпа

Қазіргі тіл білімі дамудың жаңа тенденцияларына ұшырайды, өйткені әрбір лингвистикалық құбылысқа жаңа көзқарас қажет. Бұл зерттеу жұмысы Түркі әлемінің ортағасырлық ескерткіштерінен табуға болатын жазбаша тілмен салыстырмалы талдау арқылы қазақ тілін зерттеуге және тілдің танымдық ерекшеліктерін білуге арналған. Сын есімдердің жасалу тарихы Түркі ескерткіштері мен қазіргі қазақ тіліндегі сын есімдер арасында қандай да бір маңызды семантикалық және категориялық ерекшеліктердің болмауына қарамастан, фонетикалық ерекшеліктердің бар екендігін көрсетеді. Сын есімдерді қолдану уақыт өте келе өзгеріп, формасы мен семантикасының өзгеруін бейнелейді. Бұл жергілікті сын есімдерді талдауда көбірек байқалады. Мысал ретінде түркі тілдерін тіларалық салыстыруды келтіруге болады, онда осы сын есімдердің екі негізгі сипаттамасы анықталған, олар осы мақалада қарастырылған. Сонымен қатар, зерттеу қазіргі қазақ тіліндегі сын есімдердің ішкі, әлеуметтік және табиғи жағдайлармен өзара әрекеттесу динамикасында қалыптасатын ерекше танымдық қасиеттерге ие екендігін талап етеді. Негізгі сын есімдер түс, бағалау және сапалық қасиеттер, өлшем және кеңістік өлшемі сияқты белгілерге бөлінеді.

Жүктеулер

Жарияланды

2025-12-29

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Баялиева G., & Сарышова K. . (2025). Байырғы сын есімдердің тарихи даму жолдары. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 153(4), 37–49. https://doi.org/10.32523/2616-678X-2025-153-4-37-49

Журналдың саны

Нөмір 153 № 4 (2025): Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы

Бөлім

Лингвистика

Лицензия

«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.

1. Еркін және тегін қолжетімділік

Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.

Пайдаланушылардың құқықтары:

  • материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;

  • жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;

  • мақалаларды басып шығару;

  • авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.

2. Лицензиялау

Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.

3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары

Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:

  • ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;

  • филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;

  • халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;

  • оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.

Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.