Әлібек Асқаровтың прозасындағы жеке тұлғаның көркемдік тұжырымдамасы
Қаралымдар: 296 / PDF жүктеулері: 172
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-678X-2025-151-2-179-192Кілт сөздер:
А. Асқаров, тұлға тұжырымдамасы, басты кейіпкерлер, типология, тұлғаның дүниетанымы, құндылықтар жүйесі, қазақ романистикасы.Аңдатпа
Мақалада қазақ және әлемдік романистика контекстінде А.Асқаровтың шығармашылығындағы жеке тұлғаның тұжырымдамасын көрсету тәсілдері қарастырылады. «Жеке адам тұжырымдамасы» ұғымы гуманитарлық ғылымдар теориясындағы басты ұғымдардың бірі болып табылады. Адамның жеке санатын талдауға арналған сыни әдебиетке шолу жасалды, олардың негізділігі мен заңдылығы көрсетілді. Тұлға тұжырымдамасының проблемасы отандық және әлемдік әдебиет теориясында талқыланатын мәселелердің бірі ретінде айқындалады, бұл авторларға сыншы-әдебиеттанушылардың ұстанымын ұсынуға мүмкіндік береді. Мақаланың негізгі мақсаты А.Асқаровтың прозасындағы тұлғаның көркемдік тұжырымдамасы проблемасын талдау болып табылады. Жазушының әңгімелері мен романдарын түпмәтінді талдау кейіпкерлердің рухани әлемінің ерекшеліктерін және олардың дүниетанымындағы доминанттарды анықтауға мүмкіндік береді. «Жеке тұлғаның көркемдік тұжырымдамасы» ұғымын құрайтын құбылыстардың әдеби кешенін негізге ала отырып, жазушының прозасында тұлға типологиясын қарауға әрекет жасалды. Нәтижесінде, жазушы өз уақытын қоғам дамуының бір кезеңі ретінде сезініп, өз елінің, өз халқының тарихын талдап, адам туралы, оның тарихтағы орны туралы терең қорытындылар шығарады. Осы бап әдебиет пен поэзия теориясының дамуына белгілі бір үлес қосады.
Әдебиеттер тізімі
Khrapchenko M.B. Khudozhestvennoe tvorchestvo. Deistvitelnost. Chelovek. — M.: Sovetskii pisatel, 1978. — 331 с.
Rubtsov V.V., Zaretskii V.K., Maidanskii A.D. Sto let razvitiya kulturno-istoricheskoi psikhologii: vekhi i napravleniya // Kulturno-istoricheskaya psikhologiya. 2024. — Т. 20, № 3. — С. 5–11. DOI: 10.17759/chp.2024200301. [Electron.resurs]. — URL: https://psyjournals.ru/journals/chp/archive/2024_n3/Rubtsov_et_al (data obrashcheniya: 20.04.2025).
Rogers C. A Therapist's View on Psychotherapy [Electron.resurs]. — URL: https://psylib.org.ua/books/roger01/index.htm (data obrashcheniya: 20.04.2025).
Burns R.B. Self-Concept Development and Education. — Holt, Rinehart & Winston [Electron.resurs]. — URL: http://www.nsu.ru/psych/bits/burns0.htm (data obrashcheniya: 20.04.2025).
Urmanov A.V. Khudozhestvennoe mirozdanie Aleksandra Solzhenitsyna. — M.: Russkii put, 2014. — 58 с.
Kolobaeva L.A. Kontseptsiya lichnosti v russkoi literature rubezha XIX–XX vv. — M.: Izd-vo MGU, 1990. — С. 35–36.
Tamarchenko N.D. Teoriya khudozhestvennogo diskursa. Teoreticheskaya poetika. — M.: Izdatelskii tsentr «Akademiya», 2004. — 173 с.
Kolesnikov F.Yu. Istoriya izucheniya khudozhestvennoi kontseptsii lichnosti v russkom i frantsuzskom literaturovedenii [Electron.resurs]. — URL: https://cyberleninka.ru/article/n/istoriya-izucheniya-hu (data obrashcheniya: 20.04.2025).
Tolegul G. V kogorte klassikov // Kazakhstanskaya pravda, 2021. [Electron.resurs]. — URL: https://apgazeta.kz/2021/01/25/v-kogorte-klassikov/ (data obrashcheniya: 04.04.2025).
Kirabaev S. Osobyy mir Alibeka Askarova [Электрон. ресурс]. — URL: https://kazpravda.kz/n/osobyy-mir-alibeka-askarova/ (data obrashcheniya: 12.04.2025).
Belinskii V.G. Sochineniya Aleksandra Pushkina. Statya pyataya [Electron.resurs]. — URL: http://dugward.ru/library/pushkin/belinskiy_soch_pushk.html (data obrashcheniya: 19.04.2025).
Tamarchenko N.D. Teoriya literatury: Uchebnoe posobie. — M.: Obrazovatelno-izdatelskii tsentr «Akademiya», 2004. — 252 с.
Bakhtin M.M. Problemy tvorchestva Dostoevskogo. — L.: Priboi, 1929.
Askarov A. Ston dikoi doliny [Electron.resurs]. — 2018. — URL: https://1-ston-dikoj-doliny-roman.pdf (data obrashcheniya: 10.04.2025).
Kodar A. Vykhod v otkrytyi kosmos // Tamyr. — 2003. — № 2(10). — С. 6–10.
Askarbekkyzy Zh. The mysterious world of the writer // Aykyn, 2018. [Electron.resurs]. — URL: http://a-askar.kz/syn/137-zhanat-skerbekyzy.html (data obrashcheniya: 10.04.2025).
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
