Әдеби процестегі экологиялық дағдарыс пен ядролық сынақ зардабы


Қаралымдар: 288 / PDF жүктеулері: 212

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-678X-2024-149-4-154-165

Кілт сөздер:

әдебиет, экология, полигон, экологиялық дағдарыс, халық трагедиясы, проза, поэзия.

Аңдатпа

Мақалада әдеби процестегі экология тақырыбы қарастырылған. Көркем әдебиеттің негізгі нысаны – адам өмірі мен табиғат болып  табылады. Экология – адам мен табиғат нәтижесінде болатын мәңгілік процесс. Сондықтан қандай да бір көркем шығармаларда адаммен бірге белгілі бір дәрежеде табиғат та орын алады. Оған халық ауыз әдебиеті үлгілерінен бастап қазіргі кезең әдебиетіне дейін өз жалғасын тауып келе жатқан экология тақырыбы дәлел бола алады.  Тіршілік иесі табиғатпен егіздігін, тепе-теңдікті сақтауда көшпенділер өркениеті бүкіл ғаламдық тұтастыққа негізделгенін дәлелдеп көрсетілді. Жер-су тіршілік көзі ұлттық құндылықтармен  тамырлас, уақыттың өзі соның бөлшегі,  экологиялық сана – түркі мәдениеті мен өркениетінің бастауы ретінде халқымыздың экологиялық дамуында атамекен, туған жерді қорғау мәдениетін қалыптастыру туралы жан-жақты талданды. Экологиялық мәселелер бойынша іргелі зерттеулер  өткен ғасырдың алпысыншы жылдарынан бастау алады, жалпы ғылымдағы экологиялық қозғалыстардың маңызы мен құндылығы қарастырылды. Талай адамның тағдыры мен қасиетті табиғатымыздың тынысын тарылтқан  полигон кесапаты көркем әдебиеттегі көрінісі мысалдармен берілді. Қазақ әдебиетіндегі экология тақырыбына қатысты тарихи шындық пен көркемдік шешім мәселесі айқындалды. Семей полигонына қатысты Қазақстандағы бұқаралық ақпарат құралдарында көтерілген мәселелер мен аймақтық газет-журналдарда жарық көрген мақалалар тізбегі тақырыптық тұрғыдан мұқият талданды. Сынақ апатының және экологиялық дағдарыстың  көркем әдебиеттегі көрінісі,  Абыралы, Қарауыл, тіпті көршілес облыстарға тигізген зияны жайлы салыстыра дәйектелді.

Жүктеулер

Жарияланды

2024-12-28

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Мусинова, Г., & Тулебаева, К. . (2024). Әдеби процестегі экологиялық дағдарыс пен ядролық сынақ зардабы. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 149(4), 154–165. https://doi.org/10.32523/2616-678X-2024-149-4-154-165

Журналдың саны

Нөмір 149 № 4 (2024)

Бөлім

Әдебиеттану

Лицензия

«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.

1. Еркін және тегін қолжетімділік

Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.

Пайдаланушылардың құқықтары:

  • материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;

  • жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;

  • мақалаларды басып шығару;

  • авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.

2. Лицензиялау

Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.

3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары

Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:

  • ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;

  • филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;

  • халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;

  • оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.

Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.