Халық танымындағы табудың лингвомәдени қызметі


Қаралымдар: 373 / PDF жүктеулері: 277

Авторлар

  • А.Б. Кашкеева Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
  • Б.Р. Кулжанова Әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-678X-2023-145-4-45-54

Кілт сөздер:

табу, этнолингвистика, вера, миф, традиция, культура, знание, лингвокультура, лингвокогниция

Аңдатпа

«Табу» ұғымы әлемнің лингвистикалық көрінісіндегі негізгі ұғымдардың бірі болып табылады және жеке лингвистикалық тұлға үшін де, жалпы лингвистикалық қоғамдастық үшін де үлкен маңызға ие. Табу тонган тілінде «қасиетті» немесе «қол тигізбейтін» дегенді білдіреді және суымдар мен түрлі қорқыныштардан туындайды. Бұл тек ұғымға ғана емес, сонымен бірге тілдегі осы ұғымның атауына, яғни сөзге де тыйым салу.

Білімді жалпы түрде адамның әлемге деген әлеуметтік және тарихи қалыптасқан қатынасы ретінде анықтауға болатындықтан, зерттеу халықтық білімнен туындайтын тыйымдар мен тыйымдардың лингвомәдени ерекшеліктерін қарастырады. Негізгі мақсат-санадағы тыйым салу проблемасына назар аудару, қазақтардың тыйым салуды дүниетанымы мен түсінуін салыстыру, білім мен дәстүрлердің сабақтастығы негізінде тыйым салудың лингвистикалық-танымдық, лингвомәдени, тәрбиелік құндылықтарын анықтау.

Зерттеу нәтижесінде құбылыстың өміршең екендігі және оны этнографиялық және лингвистикалық тұрғыдан зерттеу қажет екендігі дәлелденді. Табу мен эвфемизм арасындағы айырмашылықтар көрсетілген. Осы зерттеудегі талдаудың функционалды-семантикалық, когнитивті модельдерін лексикология саласында қолдануға болады.

Жүктеулер

Жарияланды

2023-12-28

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Кашкеева A., & Кулжанова B. (2023). Халық танымындағы табудың лингвомәдени қызметі. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 145(4), 45–54. https://doi.org/10.32523/2616-678X-2023-145-4-45-54

Журналдың саны

Нөмір 145 № 4 (2023)

Бөлім

Статьи

Лицензия

«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.

1. Еркін және тегін қолжетімділік

Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.

Пайдаланушылардың құқықтары:

  • материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;

  • жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;

  • мақалаларды басып шығару;

  • авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.

2. Лицензиялау

Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.

3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары

Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:

  • ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;

  • филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;

  • халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;

  • оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.

Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.