Фольклордағы синкреттілік: жанр және термин (А.Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқышы» негізінде)
Қаралымдар: 394 / PDF жүктеулері: 363
DOI:
https://doi.org/10.32523/2616-678X-2023-144-3-179-187Кілт сөздер:
әдебиет, фольклор, фольклортану, «Әдебиет танытқыш» еңбегі, термин, ертегісімек, әпсанаАңдатпа
Алаштың рухани көсемі, ғалым Ахмет Байтұрсынұлын әдебиет және фольклор терминдерінің негізін қалаушы деп білеміз. Ғалымның «Әдебиет танытқыш» кітабы – қашанда өзінің ғылыми күшін жоймайтын, өзектілік әлеуеті төмендемейтін құнды еңбек. Бұл еңбекті қараған сайын жаңа концепциялық ой түйіндерін жасауға болады және кітаптың әр тарауы, әр бөлімі, тіпті ондағы әрбір терминдік ұғым тұтас бір ғылыми жұмысқа өзек болатындай талдау жұмысына сұранып тұрады. Бұл мақалада ғалым Ахмет Байтұрсынұлының «Әдебиет танытқыш» еңбегіндегі фольклор терминдері және олардың бүгінгі түркі халықтарындағы интерпретациясы сөз болады. Ғалымның аталған еңбегіндегі «Ермектеме» тарауында берілген «ертегісімек» ұғымын саралауға талпыныс жасалады. Сондай-ақ Ахмет Байтұрсынұлы терминдері арқылы жанрлық дифференциациядағы функционалды принцип негіздері талданады. «Ертегісімек – әпсана» терминдік байланысы және көркем бейне мәселесі сарапталады. Мәтіндік талдау аясында түркілік фольклортану контексіндегі «ертегісімек – әпсана – анекдот» қатынасы тұжырымдалады. Мұндай түйткілді теориялық мәселені сараптау ғылыми мақаланың жаңашылдығымен қатар маңыздылығын да көрсетеді. Жалпы алаш қайраткері Ахмет Байтұрсынұлының жанрлық ұғымдарды жүйелеу мен ғылыми терминология қалыптастырудағы ұстанымы күні бүгінге дейін өзінің өзектілігін сақтап келеді.
Жүктеулер
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
