Сөйлеудегі тілдік бірліктердің жеке модельдер аспектісінде сөйлеу диагностикасын зерттеу


Қаралымдар: 363 / PDF жүктеулері: 328

Авторлар

  • B.R. Оспанова Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті
  • A.E. Сейлханова Е.Бөкетов атындағы Қарағанды университеті
  • Т.В. Тимохина Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті
  • A.A. Акынжанова Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-140-3-139-149

Кілт сөздер:

сөйлеу диагностикасы, тілдік модель, сөйлеуді тану, тілдік бірліктер, модельдеу, коммуникативті дағдылар, сөйлеу коммуникациясының әдістері, өздігінен сөйлеу.

Аңдатпа

Мақалада талқыланған тақырып өте өзекті болып табылады. Сөйлеуді өздігінен тану технологияларын кеңінен енгізу білімнің әр түрлі салаларындағы мамандардың ауызша сөйлеу дағдыларын жетілдіруге мүмкіндік береді.

Мақалада моделдеудің қазіргі әлемдегі ғылыми зерттеу әдісі ретіндегі негізгі мәселелері қарастырылып, оның даму перспективалары мен тіл білімінде қолдану ерекшеліктері сипатталған. Сөйлеушінің ерекшеліктерін ескере отырып, тілдік қатынас аспектісінде өздігінен  сөйлеуді тану алгоритмін құрудың схемасы ұсынылған.

Функционалдық сипаттамаларымен ерекшеленетін лингвистикалық модельдердің типологиясы келтірілген және сипатталған. Қарым-қатынас моделі қарастырылады, мұнда сөйлеу коммуникациясының көптеген аспектілерін тану өздігінен ауызша сөйлеуді диагностикалаудың белгілі бір жағдайларын қалыптастыруға шарттар ұсынылған.

Авторлар ауызша сөйлеу әдісін лингвистикалық, семантикалық, морфологиялық лингвистикалық бірліктердің белгілі модельдеріне қатысты позициядан өздігінен ауызша сөйлеуді тану сипаттамаларын жақсарту үшін қолданбақ.

Бұл әдістің жұмысы құрылымдық - лингвистикалық модельдеуге негізделген, онда модель бастапқы деректерді тілдік (лингвистикалық) ұсынудан және оларды өзгерту ережелерінен құрылады.

Ұсынылып отырған модельдің түпкі мақсаты - лингвистикалық қарым-қатынас аясында өздігінен сөйлеуді тану процесін қалыптастыру. Бұл сөйлеу коммуникациясының әдісі тілдік бірліктердің белгілі бір модельдеріне қатысты позициядан өздігінен сөйлеуді тану сипаттамаларын одан әрі жетілдіруге мүмкіндік береді.

Автор өмірбаяндары

B.R. Оспанова , Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті

– кандидат филологических наук, доцент, заведующая кафедрой русского языка и культуры речи

A.E. Сейлханова , Е.Бөкетов атындағы Қарағанды университеті

- докторант кафедры теории и методики иноязычной подготовки факультета иностранных языков

Т.В. Тимохина, Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті

- старший преподаватель кафедры русского языка и культуры речи

A.A. Акынжанова , Әбілқас Сағынов атындағы Қарағанды техникалық университеті

- магистр педагогических наук, старший преподаватель кафедры русского языка и культуры речи

Жүктеулер

Жарияланды

2022-12-17

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Оспанова , Б., Сейлханова , А., Тимохина, Т., & Акынжанова , А. (2022). Сөйлеудегі тілдік бірліктердің жеке модельдер аспектісінде сөйлеу диагностикасын зерттеу. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 140(3), 139–149. https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-140-3-139-149

Журналдың саны

Нөмір 140 № 3 (2022)

Бөлім

Лингвистика

Лицензия

«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.

1. Еркін және тегін қолжетімділік

Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.

Пайдаланушылардың құқықтары:

  • материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;

  • жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;

  • мақалаларды басып шығару;

  • авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.

2. Лицензиялау

Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.

3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары

Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:

  • ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;

  • филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;

  • халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;

  • оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.

Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.