КӨРКЕМ ШЫҒАРМАДА СИМУЛЯКР КЕЙІПКЕРЛЕРДІҢ БЕРІЛУ ЕРЕКШЕЛІКТЕРІ
Қаралымдар: 0
Кілт сөздер:
көркем шығарма, симулякр кейіпкерлер, кейіпкер бейнесі, магиялық реализм, мифологиялық образ, техногендік кейіпкер, әдеби талдауАңдатпа
Мақалада қазіргі қазақ прозасындағы кейіпкер трансформациясы және симулякр-кейіпкерлердің көркемдік табиғаты жан-жақты қарастырылады. Зерттеу барысында дәстүрлі реалистік кейіпкер моделінен постмодернистік күрделі, көпқабатты, фрагменттік бейнелерге өту үдерісі талданып, оның тарихи-мәдени алғышарттары айқындалады. Авторлар симулякр-кейіпкер ұғымының теориялық негіздерін ашып, оны структуралистік, постструктуралистік және постмодернистік әдіснамалар тұрғысынан саралайды. Қазақ жазушылары А. Алтай, А. Кемелбаева, Д. Жылқыбай шығармаларындағы Қоңырқаз, Бесарыс (Кентавр), Абыл робот бейнелері негізінде магиялық реализм, мифологиялық және техногендік кейіпкерлердің көркемдік ерекшеліктері мен семантикалық жүктемесі талданады.
Мақалада симулякр-кейіпкерлердің қазақ қоғамының рухани ахуалын, отарсыздану кезеңіндегі ұлттық өзіндік сананың дағдарысы мен жаңғыру үдерістерін бейнелейтін маңызды мәдени-танымдық феномен екендігі көрсетіледі. Мұндай кейіпкерлер арқылы әдебиеттегі шынайылық ұғымының өзгеруі, автор мен кейіпкер арасындағы қатынастың жаңаша сипат алуы және көркем мәтіндегі интермәтіндік байланыстардың күшеюі айқындалады. Симулякр дәстүрлі қаһармандық модельдің трансформацияланған жалғасы ретінде емес, қазіргі қоғамдағы құндылықтар алмасуының, тұлғалық сәйкестіктің өзгеруі мен рухани бағдарлардың қайта қаралуының көркем көрінісі ретінде түсіндіріледі. Симулякр-кейіпкерлерге тән тұрақсыздық, көпмәнділік және шынайылық пен қиял арасындағы шекараның алшақтауы - қазіргі қазақ прозасының эстетикалық ізденістерін айқындайтын маңызды белгілердің бірі.
Зерттеу нәтижесінде симулякр-кейіпкерлер қазіргі қазақ әдебиетінің көркемдік-идеялық дамуына ықпал ететін, ұлттық әдебиетті әлемдік әдеби үдерістермен сабақтастыратын маңызды құбылыс екендігі тұжырымдалады.
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы
Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.
