АҒЫЛШЫН ЖӘНЕ ОРЫС ТІЛДЕРІНДЕГІ «ҚУАНЫШ» МӘНІНДЕГІ МЕТАФОРАЛАР: САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ (БРИТАНДЫҚ ҰЛТТЫҚ КОРПУС ПЕН ОРЫС ТІЛІНІҢ ҰЛТТЫҚ КОРПУСЫ НЕГІЗІНДЕ)


Қаралымдар: 0

Авторлар

Кілт сөздер:

метафора, тұжырымдама, эмоция, Британдық ұлттық корпус, Орыс тілінің ұлттық корпусы

Аңдатпа

Бұл мақалада ағылшын және орыс тілдеріндегі joy/қуаныш компонентін қамтитын негізгі метафоралар, олардың сипаттамалары, сондай-ақ тілдік корпустардан алынған және олардың пайдаланылуын көрсететін мысалдар қарастырылады. Біздің зерттеуіміздің нысаны ретінде біз осы сезімнің метафорикалық тұжырымдамасын таңдадық. Зерттеу әдіснамасының негізінде joy/қуаныш мәні бар метафораларды компаративтік талдаумен қатар қазіргі заманғы жұмыстарда ұсынылған joy/қуаныш компоненті бар метафораларды типологиялау жатыр; материалдың көп бөлігі тұжырымдамалық сипаттағы метафоралармен үйлеседі. Зерттеудің негізгі болжамына сәйкес, ағылшын және орыс тілдерінде қарастырылып отырған эмоцияның тілдік тұрғыдан концептуалдануы антропоморфизмнің жоғары деңгейімен, жоғары жиілікпен (мұнда «қуаныш» ұғымына қатысты ең жиі кездесетін топтарға антропоморфтық етістіктік метафоралар, суға қатысты метафоралар және «қуаныш — жарық» метафоралары жатады) және шығармашылық әлеуетпен сипатталады. Мақаланың ғылыми жаңалығы — корпусқа негізделген зерттеу арқылы «қуаныш» эмотивті концептісінің метафоралық көрініс табу ерекшеліктерін талдауда жатыр. Зерттеу барысында біз ағылшын және орыс тілдеріне тән неғұрлым жиілікті метафорикалық үйлесімдерді анықтадық; сондай-ақ тұжырымдамалық метафоралар тiлдерде неғұрлым аз қалыптасқан өрнектердiң көмегiмен iске асырылуы мүмкiн екендiгi атап көрсетiледi. Қорытындыларды верификациялау мақсатында біз Британ ұлттық корпусының (BNC) және Орыс тілінің ұлттық корпусының (ОТҰК) деректерін келтіреміз.

Жарияланды

2026-09-29

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Балхимбекова, П. ., Мирзоева, Л. ., & Мүтәліп, А. . (2026). АҒЫЛШЫН ЖӘНЕ ОРЫС ТІЛДЕРІНДЕГІ «ҚУАНЫШ» МӘНІНДЕГІ МЕТАФОРАЛАР: САЛЫСТЫРМАЛЫ ТАЛДАУ (БРИТАНДЫҚ ҰЛТТЫҚ КОРПУС ПЕН ОРЫС ТІЛІНІҢ ҰЛТТЫҚ КОРПУСЫ НЕГІЗІНДЕ). Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 156(3). Retrieved from https://bulphil.enu.kz/index.php/main/article/view/1332