НҰРЛАН ҚОСЫМБАЕВ ӨЛЕҢДЕРІНДЕГІ «ӨМІР» МЕН «ӨЛІМ» КОНЦЕПТІСІ


Қаралымдар: 18

Авторлар

  • С.И. Конисбаева Ш. Есенов атындағы Каспий технологиялар жəне инжиниринг университеті, Ақтау, Қазақстан https://orcid.org/0009-0003-0494-2572
  • Б.С. Хайржанова Х. Досмұхамедов атындағы Атырау университеті, Атырау, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-7251-5009
  • Ф.Қ. Дальмуханова Ш. Есенов атындағы Каспий технологиялар жəне инжиниринг университеті, Ақтау, Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-9060-1106

Кілт сөздер:

когнитивті лингвистика, концепт, фрейм, тілдік бірліктер, ұғым, дүниетаным, эмоция

Аңдатпа

Ғылыми мақалада алғаш рет өмірден ерте өткен ақын Нұрлан Қосымбаев өлеңдеріндегі «өмір» мен «өлім» концептілерінің танымдық сипаты айқындалып, тілдік бірліктер мен әрбір фреймнің мазмұны ашылады. Ақын өлеңдері негізінде ұлттық танымымыздағы өмір мен өлім туралы философиялық ойлар да жүйеленіп, барланады. Ақын поэзиясындағы «өмір» мен «өлім» концептілерін талдау тіл білімінің бағыттарында, атап айтқанда когнитивтік лингвистика, этнолингвистика, лингвомәдениеттаным салаларында жаңа ғылыми нәтижелер алуға мол мүмкіндік береді. Мақаланың басты мақсаты – ақын Нұрлан Қосымбаевтың өлеңдеріндегі «өмір» мен «өлім» концептілеріне талдау жасап, концептілердің ақын поэзиясындағы қолданылу ерекшеліктері мен мағыналық өрісін ашу. Концептілік талдаулар арқылы өмір мен өлім ұғымдарының семантикалық, когнитивтік және мәдени аспектілері айқындалады, бұл өз кезегінде тілдік сана мен мәдени кодтарды зерттеуде маңызды ақпарат көзі болып табылады. Мақаланың нәтижелерін, концептілік талдауларды когнитивті лингвистика, этнолингвистикаға қатысты арнайы курстар мен семинарларда пайдалануға болады деуге негіз бар, себебі олар оқырмандардың концептуалдық ойлауын дамытуға, тілдік және мәдени құбылыстарды талдау қабілетін жетілдіруге бағытталған практикалық материал ретінде қызмет етеді. Сондай-ақ бұл зерттеу мақала әдебиеттану мен тілтанымның өзара байланысын көрсетіп, поэтикалық мәтіндердегі ұғымдық, лексемалық құрылымдарды терең түсінуге мүмкіндік береді.

Жарияланды

2026-06-30

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Конисбаева, С. ., Хайржанова, Б. ., & Дальмуханова, Ф. . (2026). НҰРЛАН ҚОСЫМБАЕВ ӨЛЕҢДЕРІНДЕГІ «ӨМІР» МЕН «ӨЛІМ» КОНЦЕПТІСІ. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 155(2). Retrieved from https://bulphil.enu.kz/index.php/main/article/view/1280