Қазіргі Қазақстандағы көптілділік және қазақ тілінің дамуы


Қаралымдар: 0

Авторлар

Кілт сөздер:

көптілділік, қазақ тілінің дамуы, тіл саясаты, лингвистикалық бейімделу, мәдени бірегейлік

Аңдатпа

Қазіргі Қазақстанның әлеуметтік-лингвистикалық кеңістігінің айқындаушы белгісі болып табылатын көптілділік қазақ тілінің дамуына ықпал ететін маңызды факторлардың бірі болып саналады. Бұл зерттеу жұмысының мақсаты – көптілді ортаның қазақ тілінің бейімделуіне, байытылуына және оның функционалдық даму үдерісіне қазіргі әлеуметтік-мәдени жағдайларда қалай әсер ететінін айқындау. Зерттеуде қазақ тілінің орыс, ағылшын және басқа да тілдермен өзара әрекеттесуі нәтижесінде тілдік қолданыс үрдістері, лексикалық кірме бірліктер және тілдік тәжірибелердің қалыптасу ерекшеліктері талданады. Зерттеу барысында аралас әдіснама қолданылды: тіл саясатына қатысты құжаттар мен оқу материалдарының сапалық талдауы, сондай-ақ студенттер мен оқытушыларға жүргізілген әлеуметтік-лингвистикалық сауалнама мен жартылай құрылымданған сұхбаттар пайдаланылды. Сандық деректер көптілді тілдік қолданыстың басым үлгілерін анықтау мақсатында статистикалық талдау құралдары арқылы өңделді. Зерттеу нәтижелері көптілді тәжірибенің қазақ тілінің динамикалық дамуына, лексикалық қордың кеңеюіне, тілдің бейімделу мүмкіндіктерінің артуына және коммуникативтік икемділіктің көбеюіне ықпал ететінін көрсетті, әсіресе білім беру саласында бұл үрдіс айқын байқалады. Сонымен қатар, алынған деректер қазақ тілінің мәдени бірегейлікті сақтаудағы орталық рөлін қуаттайды. Жүргізілген жұмыс қазақ тілінің көптілді қоғамдағы орны мен даму ерекшеліктерін лингвистикалық және әлеуметтік-лингвистикалық тұрғыдан кешенді талдап, тіл саясаты мен білім беру бағдарламаларын жетілдіруге бағытталған практикалық ұсыныстар ұсынады.

Жарияланды

2026-03-31

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Дилдабекова A. ., Карабаева L. ., & Султанова G. (2026). Қазіргі Қазақстандағы көптілділік және қазақ тілінің дамуы. Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 154(1). Retrieved from https://bulphil.enu.kz/index.php/main/article/view/1247