ТҮРМЕ ӘДЕБИЕТІ: ЗЕРТТЕЛУІ, АВТОБИОГРАФИЯЛЫҚ СИПАТ ЖӘНЕ ШЫҒАРМАШЫЛЫҚ ЕРЕКШЕЛІГІ. PRISMA ӘДІСІМЕН ЖАСАЛҒАН СИСТЕМАТИКАЛЫҚ ШОЛУ
Қаралымдар: 0
Кілт сөздер:
Түрме әдебиеті, авторлық ұстаным, автобиографиялық сипат, әдеби стильдер, PRISMA әдісіАңдатпа
Шолу мақаласы түрме әдебиетіндегі авторлық ұстанымның, шығармашылық ерекшеліктердің сипатын зерттеу белсенділігін талдауға бағытталған. 2015-2025 жылдар аралығындағы түрме әдебиетінің әлемдік зерттелу динамикасына жүйелі талдау жасалған. Шолу әдісі негізінде PRISMA принциптері қолданылды. Талдау жүргізу барысында Scopus деректер базасында индекстелген ғылыми еңбектердің ішінен 11 мақала іріктеліп алынды, әртүрлі елдерде жүргізілген ғылыми жұмыстар қарастырылып, әдеби зерттеулердің бағыттары мен даму үрдістеріне салыстырмалы талдау жасалды. Алынған нәтижелер түрме әдебиетін зерттеудің жаһандық үрдістерін сипаттауға және болашақтағы зерттеу мүмкіндіктерін анықтауға негіз болады.
Зерттеу нәтижелері АҚШ пен Ұлыбританияда түрме әдебиетіне арналған ғылыми жұмыстардың кең таралғандығын және Канада, Румыния, Азия, Австралия мен Африка елдерінде салыстырмалы түрде аз зерттелетінін көрсетті. Бұл көрсеткіштер түрме әдебиетінің ғылыми зерттеулердегі даму кезеңдерінің әлі де жетілдіру мен тереңдетуді қажет ететінін көрсетеді. Түрме әдебиеті адамның күрделі өмірлік жағдайлардағы рухани күші мен шығармашылық әлеуетін, сондай-ақ қоғамдағы әлеуметтік әділетсіздік мәселесін ашып көрсететін бірегей әдеби бағыт ретінде сипатталады. Зерттеулер түрме әдебиетінің әлеуметтік және мәдени құбылыстарды бейнелеудегі рөлін, оның әділет жүйесі, адам құқықтары және реабилитация үдерісін жақсартудағы ықпалын анықтауға көмектеседі. Сонымен қатар, түрме әдебиеті әдебиеттану ғылымында ерекше орын алып, көркем шығармалардың стильдік, мазмұндық және эстетикалық ерекшеліктерін талдау арқылы әдебиет пен қоғам арасындағы өзара байланыстарды ашуға септігін тигізеді. Түрме әдебиетінің зерттелуі әдебиеттің қоғамның дамуындағы және гуманизациясына қосқан үлесін бағалауға мүмкіндік береді.
Жарияланды
Дәйексөзді қалай келтіруге болады
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы

Бұл жұмыс Creative Commons Attribution-Коммерциялық емес 4.0 халықаралық лицензиясы.
«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.
1. Еркін және тегін қолжетімділік
Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.
Пайдаланушылардың құқықтары:
-
материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;
-
жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;
-
мақалаларды басып шығару;
-
авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.
2. Лицензиялау
Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.
3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары
Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:
-
ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;
-
филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;
-
халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;
-
оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.
Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.




