Хакас және Алтай тілдеріндегі вертикалды қозғалыс метафорасы (қазақ тілімен салыстырғанда)


Қаралымдар: 289 / PDF жүктеулері: 301

Авторлар

  • О.Ю. Шагдурова РҒА СБ Филология институты
  • Е.В. Тюнтешева РҒА СБ Филология институты

DOI:

https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-140-3-150-158

Кілт сөздер:

қозғалыс етістіктері, семантиканың дамуы, бейнелі мағына, қозғалыс метафорасы, метафоралық модель, Сібірдің түркі тілдері.

Аңдатпа

Мақалада хақас және алтай тілдерінде жоғары / төмен қозғалысты білдіретін етістіктердегі бейнелі мағыналардың даму бағыттары қазақ тілмен салыстырыла талданады. Бағытталған қозғалыс етістіктерінде қайталама бейнелі мағыналардың қалыптасуы бұрын хакас және алтай тілдерінде арнайы зерттеу тақырыбы болған емес. Зерттеу барысында жоғары/төмен қозғалыстардың метафоралану модельдерінің топтары және олардың қарастырылып отырған тілдерде берілу тәсілдері (етістіктердің бейнелі мағыналары және тұрақты тіркестер) анықталды. Негізінен бөлінген метафоралық модельдер осы тілдерге ортақ. Олар сондай-ақ басқа, туыс емес тілдерге, атап айтқанда орыс тіліне тән. Сонымен қатар, әртүрлі түркі тілдерінің өзіндік ерекшеліктері бар, олар, мысалы, әртүрлі етістіктерді қолдануда, олардың үйлесімінде, белгілі бір тілдерге тән нақты метафоралардың болуында көрінеді.

Автор өмірбаяндары

О.Ю. Шагдурова, РҒА СБ Филология институты

– кандидат филологических наук, старший научный сотрудник сектора языков народов

Е.В. Тюнтешева , РҒА СБ Филология институты

– кандидат филологических наук, старший научный сотрудник сектора языков народов

Жүктеулер

Жарияланды

2022-12-17

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Шагдурова, О., & Тюнтешева , Е. (2022). Хакас және Алтай тілдеріндегі вертикалды қозғалыс метафорасы (қазақ тілімен салыстырғанда). Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. ФИЛОЛОГИЯ сериясы, 140(3), 150–158. https://doi.org/10.32523/2616-678X-2022-140-3-150-158

Журналдың саны

Нөмір 140 № 3 (2022)

Бөлім

Лингвистика

Лицензия

«Л.Н. Гумилев атындағы Еуразия ұлттық университетінің Хабаршысы. Филология сериясы» ғылыми журналы жарияланған материалдарға ашық қолжетімділік (Open Access) саясатын ұстанады. Журнал редакциясы ғылыми білімді еркін және тең дәрежеде тарату қағидатына негізделе отырып, зерттеу нәтижелеріне ашық қолжетімділік филология ғылымының дамуына, академиялық коммуникацияның нығаюына және отандық зерттеулердің халықаралық ғылыми кеңістікке ықпалдасуына ықпал етеді деп есептейді.

1. Еркін және тегін қолжетімділік

Журналда жарияланған барлық мақалалар басылымның ресми сайтында ашық қолжетімді түрде орналастырылады және барлық пайдаланушылар үшін шектеусіз, тіркеусіз және ақысыз қолжетімді.

Пайдаланушылардың құқықтары:

  • материалдарды еркін оқу және жүктеп алу;

  • жарияланым мәтіндерін көшіру және тарату;

  • мақалаларды басып шығару;

  • авторын және жарияланған дереккөзін міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды ғылыми және білім беру мақсаттарында пайдалану.

2. Лицензиялау

Журнал материалдары Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) лицензиясы негізінде таратылады:
https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/

Аталған лицензия авторлықты және түпнұсқа жарияланымға сілтемені міндетті түрде көрсете отырып, материалдарды коммерциялық емес мақсатта пайдалану, көшіру, тарату және бейімдеу құқығын береді.

3. Ашық қолжетімділіктің артықшылықтары

Ашық қолжетімділік саясаты мыналарды қамтамасыз етеді:

  • ғылыми жарияланымдардың көрінуі мен дәйексөзделу деңгейінің артуын;

  • филология, тіл білімі, әдебиеттану және аударматану салаларындағы зерттеу нәтижелерінің жедел таралуын;

  • халықаралық ғылыми ынтымақтастықтың кеңеюін;

  • оқырмандардың қаржылық және техникалық кедергілерсіз өзекті ғылыми ақпаратқа қол жеткізуін.

Журнал редакциясы редакциялық үдерістердің ашықтығын, рецензиялау сапасының жоғары деңгейін және филологиялық зерттеулер саласындағы ғылыми нәтижелердің кең қолжетімділігін қамтамасыз етуге ұмтылады.